We wrześniu nagle wracają zamknięte buty, kilka godzin w szkole, WF,
treningi i większa potliwość stóp. Po kilku dniach może pojawić się
charakterystyczny ból przy dużym palcu, zaczerwienienie i obrzęk.
To jeden z częstszych momentów, w których ujawnia się
wrastający paznokieć u dziecka lub nastolatka.

Dlaczego problem często pojawia się właśnie po wakacjach?

Wrastający paznokieć, czyli onychokryptoza, najczęściej dotyczy dużego
palca stopy. U dzieci i nastolatków może rozwijać się pod wpływem kilku
nakładających się czynników.

• zbyt ciasnego lub wąskiego obuwia,
• nieprawidłowego obcinania paznokci,
• intensywnego biegania i treningów,
• powtarzających się mikrourazów palców,
• nadmiernej potliwości stóp,
• indywidualnego kształtu płytki paznokciowej.

Początek roku szkolnego nie jest sam w sobie przyczyną wrastania paznokci.
Jest jednak momentem, w którym stopa po kilku tygodniach większej swobody
ponownie przez wiele godzin pozostaje w zamkniętym obuwiu.

Jeżeli nowe buty są zbyt krótkie lub wąskie w przedniej części, palce
zostają ściśnięte. Podczas chodzenia, biegania czy gry w piłkę dochodzi
dodatkowo do powtarzającego się nacisku płytki paznokciowej na otaczającą
ją skórę.

Jak rozpoznać początek wrastania paznokcia?

Problem nie zawsze od razu wygląda poważnie. Pierwszym sygnałem często
jest niewielka tkliwość pojawiająca się tylko podczas noszenia butów.

Warto zwrócić uwagę na:

• ból przy ucisku bocznej części paznokcia,
• tkliwość podczas chodzenia lub biegania,
• zaczerwienienie skóry przy paznokciu,
• niewielki obrzęk,
• ból podczas WF-u lub treningu,
• uczucie, że dotychczas wygodny but nagle uciska palec.

W bardziej zaawansowanym stadium mogą pojawić się wydzielina,
krwawienie, ziarnina, nasilający się stan zapalny i trudność
w założeniu obuwia.

Najczęstszy błąd: wycinanie bolącego rogu paznokcia

Kiedy dziecko zaczyna skarżyć się na ból po jednej stronie paznokcia,
naturalnym odruchem rodzica jest próba wycięcia drażniącego fragmentu.

Problem polega na tym, że głębokie wycinanie bocznego brzegu może
pozostawić niewielki, ostry fragment płytki. Podczas odrastania ponownie
wbija się on w wał paznokciowy i podtrzymuje stan zapalny.

Paznokcie u stóp powinny być obcinane możliwie prosto, bez głębokiego
zaokrąglania i wycinania bocznych krawędzi. Nie należy również skubać
ani odrywać fragmentów płytki.

Czy nowe buty mogą nasilać wrastanie paznokcia?

Tak. Szczególnie problematyczne jest obuwie z wąską przednią częścią,
zbyt krótkie lub niedopasowane do szerokości stopy.

U dzieci warto regularnie kontrolować rozmiar butów. Stopa rośnie,
a dziecko nie zawsze od razu zauważa, że w dotychczasowym obuwiu
zaczyna brakować miejsca.

Jeżeli ból pojawia się głównie podczas noszenia jednej konkretnej pary,
warto potraktować to jako ważną wskazówkę.

A co z WF-em i treningami?

Bieganie, piłka nożna, sporty zespołowe i skakanie oznaczają tysiące
powtarzających się obciążeń palców. Jeżeli stopa przesuwa się w bucie,
duży palec może regularnie uderzać o jego przednią część.

Obuwie sportowe powinno więc być dopasowane nie tylko do długości,
ale również do szerokości stopy i rodzaju aktywności.

Jeżeli dziecko zaczyna unikać WF-u lub treningów z powodu bólu palca,
warto sprawdzić przyczynę zamiast czekać, aż dolegliwości same ustąpią.

Dlaczego nadpotliwość stóp ma znaczenie?

U nastolatków potliwość stóp może być większa, szczególnie podczas
dojrzewania i intensywnej aktywności fizycznej. Wilgotna skóra wokół
paznokcia staje się bardziej podatna na podrażnienia i mikrourazy.

Przy nawracającym problemie warto sprawdzić:

• czy obuwie jest odpowiednio przewiewne,
• czy skarpety skutecznie odprowadzają wilgoć,
• czy dziecko zmienia skarpety po treningu,
• czy buty mają czas wyschnąć pomiędzy kolejnymi użyciami,
• jak wiele godzin dziennie stopa pozostaje w zamkniętym obuwiu.

Czy każdy wrastający paznokieć wymaga zabiegu?

Nie. Szczególnie w początkowych i części umiarkowanych przypadków możliwe
jest postępowanie zachowawcze. Jego celem jest zmniejszenie ucisku płytki
na wał paznokciowy i stworzenie warunków do prawidłowego wzrostu paznokcia.

W zależności od sytuacji podolog może zastosować odpowiednią metodę
odciążenia lub korekcji toru wzrostu paznokcia.

Przy zaawansowanym, nawracającym problemie lub nasilonym stanie zapalnym
sposób leczenia dobiera się indywidualnie.

Kiedy warto zgłosić dziecko do podologa?

Nie trzeba czekać, aż pojawi się ropa lub silny ból. Konsultacja jest
szczególnie wskazana, gdy:

• problem pojawia się pierwszy raz i nie wiadomo, jak postępować,
• wrastanie regularnie nawraca,
• ból utrudnia chodzenie, WF lub treningi,
• pojawia się obrzęk, wydzielina, krwawienie lub ziarnina,
• paznokieć wrasta mimo prawidłowej pielęgnacji,
• problem występuje po obu stronach płytki lub na obu stopach.

Szczególnej ostrożności wymagają dzieci z cukrzycą, zaburzeniami
krążenia, obniżoną odpornością lub chorobami utrudniającymi prawidłowe
gojenie.

Jak zapobiegać wrastaniu paznokci po powrocie do szkoły?

1. Sprawdź buty.
   Palce powinny mieć wystarczająco dużo miejsca, a przód buta nie powinien
   ich ściskać.
2. Kontroluj sposób obcinania paznokci.
   Nie wycinaj głęboko boków i nie obcinaj płytki ekstremalnie krótko.
3. Obserwuj skórę przy paznokciu.
   Zaczerwienienie, obrzęk i tkliwość mogą być pierwszymi objawami problemu.
4. Zwróć uwagę na potliwość.
   Mokre skarpety i wilgotne buty zwiększają ryzyko podrażnienia skóry.
5. Zapytaj o ból podczas WF-u.
   Dziecko nie zawsze samo zgłosi problem, szczególnie gdy boli tylko
   podczas biegania lub w konkretnych butach.

Najczęściej zadawane pytania

Podsumowanie

Wrastający paznokieć u dziecka lub nastolatka często staje się zauważalny
właśnie po wakacjach. Powrót do wielogodzinnego noszenia zamkniętego
obuwia, WF, treningi, większa potliwość oraz niewłaściwe obcinanie
paznokci mogą wspólnie stworzyć warunki sprzyjające problemowi.

Najważniejsze jest, aby nie próbować samodzielnie wycinać
paznokcia coraz głębiej. Im wcześniej zostanie oceniony problem,
tym większa szansa na zastosowanie łagodniejszego postępowania.

Jeżeli dziecko zaczyna skarżyć się na ból dużego palca podczas chodzenia,
noszenia butów lub zajęć sportowych, warto sprawdzić, co dzieje się
z paznokciem i otaczającą go skórą.